DASHTI QIPCHOQ LOCHINI

ADABIY YANGI TURFA ASARLAR Sa'dulla Siyoyev o'zining tarixiy mavzudagi voqea va qahramonlariga sadoqat va chinakam muhabbat bilan ajratib turgan iste'dodli adiblarimizdan hisoblanadi. O'zbek adabiyoti tarixida chuqur iz qoldirgan yozuvchi Siyoyev «Dash- ti Qipchoq lochini» (Muhammad Shayboniyxon qissasi) asari o'zbek xalqi davlatchiligi tarixida muhim rol o'ynagan Muhammad Shayboniyxon (1451-1510) haqida bo'lib, u turkiy shayboniylar sulolasi va davlatchiligi asoschisi hisoblanadi. Muhammad Shayboniyxon haqida hozirgacha o'zbek adabiyotida ayrim tarixiy mavzudagi hikoyalarini mustasno etganda birorta qissa yoki roman yaratilmagan edi. Sa'dulla Siyoyev o'zbek adabiyotidagi markaziy qahramonini yaratish uchun mas'uliyatli vazifani o'z zimmasiga olib, juda katta mashaqqat va zahmatlar evaziga mazkur qissani yaratdi. Tarixiy qissa Shayboniyxon sulolasi taoliyot ko'rsatgan XV-XVI asrlarda o'zbek tarixchilari tomonidan yara- tilgan ko'plab tarixiy asarlarda («Boburnoma», «Muham- mad Shayboniyxon», «Mehmonnomai Buxoro», «Abdul- lanoma» va boshqalar) ning sinchiklab o'qish va o'rganish, turli kitoblardagi ma'lumotlarni o'zaro qiyoslab va ulardan tanqidiy foydalanish natijasida yaratilgan. Asarda o'ziga xos ekanligi, bexos XVI asrlardagi voqealarni o'rganishga juda katta yordam beradi. Mazkur asar tarixga qiziqadigan, adabiyotni sevuvchi kitobxonlar ommasiga mo'ljallangan.