Dil-qulf, til-kalit

DEBOCHA. Niyat xayr – oqibat xayr. Har bir kishi notiq bo‘lishni istaydi. Orzuga ayb yo‘q. Lekin unga erishishning o‘zi bo‘lmaydi. Maqsad manzilining o‘ziga yarasha dovonlari bor. Undan oshib o‘tish uchun ishonch kerak, bilim kerak, jur’at va jasorat kerak. «Shoir bo‘lib tug‘iladilar, notiq bo‘lib yetishadilar» - degan naqlni eshitgansiz. Maksim Gor’kiyning «ijodning bir foizi iste’dod, qolgan to‘qson to‘qqiz foizi mehnat» degan fikri notiqlik san’atiga ham to‘la taalluqlidir. Naqldagi «yetishmoq» degan so‘zga e’tibor bering. Bu tinimsiz mashqni, izlanishni talab etadi. «Mashaqqat» bu «mashq» degan so‘zdan. Yetishish, biron narsaga erishish – mashaqqatli jarayondan o‘tish demakdir. «O‘zingga qarab kutarlar, so‘zingga qarab kuzatarlar» - degan ibora ham bejiz emas. Demak, so‘z insonning o‘zligi uchun ko‘zgudir. Insonning so‘ziga qarab uning bilimi, saviyasi, qiziqishlari, dunyoqarashi, xarakteri, bir so‘z bilan aytganda, ma’naviyatini anglash qiyin emas. Til umumiylikka, nutq individual xususiyatga ega.