MIRZAKALON ISMOILIY

1982 – 1983-yillarda tugʻgan, mashhur yozuvchi Mirzakalon Ismoiliy qaysar oʻsmir oqibatda jinoyatchiga aylanib qolishi mumkinligi haqida asar yozmoqchi ekanligini aytdi. U damlarda tugʻamning sihatlari uncha yaxshi emasdi. Shunga qaramasdan yoshlarga bir ibratli gap aytgilari bor edi. Ichki ishlar vazirligi xodimlari bilan maslahatlashib, yozuvchini oʻsmir jinoyatchiliklar saqlanadigan “axloq tuzatish mehnat koloniyasi” deb atalmish qamoqxonaga yubordik. Tugʻam kun boʻyi osha yerdagi bolalar bilan tanishib qaytdi. Men tugʻamni kutib olib: “Bolalarni koʻrdingizmi?”, – deyishim bilan koʻzlari yoshlandi. Yigʻidan oʻzini tutolmadi: “Oʻsha bolalarga qamoqda oʻtiradigan bolalarmi? Oʻqiydigan, oʻynab-kuladigan vaqtlarida-ya!?” – dedi. Toʻrt yil urushda vahshiylig-u dahshatlarini koʻrib yigʻlamagan, tuhmat bilan qamalib yotganida ham koʻzida yosh koʻrsatmagan bu odam oʻsmir jinoyatchilarni koʻrganida chiday olmadi. Ogʻir xastaligiga qaramasdan “Oʻzingdan koʻr” deb nomlangan axloqiy qissa yozdi. Bu yozuvchining soʻnggi asari – vasiyati boʻlib qoldi. Tohir Malik