ABDULLA QAHHOR

Abdulla Qahhor oʻzbek hikoyachiligining zamonaviy jahon hikoyachiligining darajasiga koʻtardi va oʻzbek realistik hikoyachiligining asoschisi degan nom oldi. Uning hikoyalari, birinchi navbatda, samimiyligi, ishon-tirishi kuchi bilan kishini hayratda qoldiradi. Yozuvchi tasviridagi hamma narsa hayot hodisasi, aynan boʻlib oʻtgan voqea, real hayotning bir boʻlagi, epizodi boʻlib gavdalanadi. Hikoyalarning koʻpchiligi real hayotiy asosga ega, ular adibning turmushda oʻzi koʻrgan, eshitgan hodisalardan, tanish kishilar hayotidan olingan. Biroq ular hayotning aynan nusxasi emas. “Agar yozuvchilik turmushda nusxa koʻchirishdan iborat boʻlsa, dunyoda bundan oson ish yoʻq imas edi, – deydi adib. – Hayotdan aynan koʻchirish kitobdan koʻchirishday gap. Nusxa-nusxa boʻlib qolaveradi. Bunday narsalardan originallik hayot haqiqatini dildan oʻtkazish, uni his qilish, unga oʻylab yurgan gaplarni singdirish, tilaklaringni qoʻshib ifodalash bilan yuzaga keladi”. Zotan, yozuvchilik hayotdagi hikoyachilik, ishontirish kuchi, siri ana shunda. Bundan ham muhimi, yozuvchining oʻsha hayot hodisalarini oʻziga xos tarzda badiiy idrok etishi, magʻzini chaqib, ulardan xilma-xil origina va teran maʼnolar topishi – kishi etishi hikoyalarga oʻziga xos joziba baxsh etadi. “Abdulla Qahhorning shunday hikoyalari borki, ularni jahon novellistik adabiyotining eng yaxshi namunalaridan biri qatoriga qoʻyish mumkin”, – deb yozgan edi rus tanqidchisi V. Smirnova.