AFSUN

NOBEL mukofoti Yer yuzidagi eng nufuzli xalqaro mukofotlardan biri boʻlib, har yili ilm-fanda inqilobiy kashfiyotlarga qoʻl urgan, madaniyat va jamiyat rivojiga ulkan hissa qoʻshgan insonlarga beriladi. Mukofot nomi va tarixi bevosita shved kimyogari va muhandisi Alfred Nobel bilan bogʻliq. 1833 yilda Stokholmda tavallud topgan Nobel oʻz faoliyati davomida bir qator kashfiyotlarga ham qoʻl urgan. U 355 dan ortiq ixtirosi, jumladan, dinamitni kashf etgani bois umri davomida kattagina boylik toʻplagan. Oʻz kashfiyoti minglab insonlarning oʻlimiga sabab boʻlishini umrinig soʻngida anglab yetgan Nobel bor sarmoyasini fizika, kimyo, tibbiyot, adabiyot, tinchlikni saqlash singari yoʻnalishlar-da katta yutuqlarga erishgan ilm-fan, madaniyat va siyosat arboblariga yillik mukofot tarzida berishni vasiyat qiladi. Uning vasiyatiga koʻra, ushbu mukofotni berishda nomzodlarning irqi, millati, diniy va siyosiy qarashlaridan qatʼi nazar, eng munosiblarga berish belgilangan edi. Mazkur vasiyat Nobel oʻlimidan soʻng 1897 yil 26 aprel kuni rasman kuchga kiradi. Keyinchalik mashhur ixtirochining vasiyatidan kelib chiqib, turli yoʻnalishlar boʻyicha Nobel qoʻmitalari tashkil etiladi. Qoʻmitalar aʼzola-