ALVIDO, QUROL

Oʻzligingizdagi ushbu kitob AQSHda yashab ijod etgan adib Ernest Miller Hemingway (1899-1961) qalamiga mansub. Ushbu romanni oʻzbek tiliga rus tili orqali Ibrohim Gʻafurov "Alvido, qurol" nomi ostida tarjima qilgan. Shuni bilingki, badiiy asarni tarjima qilish (ayniqsa, turkiy tillarga mansub boʻlmagan tildan tarjima qilish) shu asarni qaytadan yozish bilan teng qiyinchilikka ega. Shu ishdan Ibrohim Gʻafurov tarjimasi ham muvaffaqiyatli oʻtgan. Ayniqsa romanlar va hikoyalar tarjimasida oʻzini oqlab kelgan Ibrohim Gʻafurovning tarjimasida ham muvaffaqiyatli oʻtgan. Ushbu kitob ilk bor oʻzbek tilida 1986-yilda chop etilgan. Bu nashrida ayrim soʻz va jumlalarning maʼnosi izohlanmagan yoki ruscha soʻzlar, yoki baynalmilal jadvallar orqali berilgan edi. Bu holat bilan biz tarjimonlari yoki nashriyot xodimlarining hammasi fikrdan yiroqmiz. Faqat hozirgi davr kitobxonlarining talab va iltimoslariga asosan asar tarjimasiga qoʻshimcha izohlar, iqtiboslar kiritildi, ruscha yoki baynalmilal soʻzlar, imkoni boricha, oʻzbekchalashtirildi. Shuningdek, hozirgi oʻzbek adabiy tili qoidalari asosida qayta tahrirlandi. "Alvido, qurol" asarida birinchi jahon urushi tasvirlangan. Asar asosan avtobiografik xususiyatga ega, yaʼni adib ushbu asarda bevosita oʻzi koʻrgan va ishtirok etgan voqealarni qalamga olgan. Demak, ushbu asarni hech bir mubolagʻasiz realist roman deyishimiz mumkin. Asarda birinchi jahon urushining aybdorlari kim ekanligi badiiy boʻyoqlar asosida juda aniq tasvirlangan. Qaysi tarafda turib jang qilayotganlardan qatʼiy nazar, askarlar dunyodagi eng ajoyib odamlardir. Urushni boshlaganlar esa eng iflos odamlardir. Asarni oʻqish davomida ushbu fikrlarning qanchalik haqiqat ekanligiga guvoh boʻlasiz.