BULOCLAR

Qoʻlingizdagi kitob dastlab 1923-yilda Turkiston davlat nashriyotida chop etilgan. Choʻlpon «Uygʻonish» kabi bu kitobi ustqurmasini ham xuddi Navoiy-dek yaratgan. Kitob muhtasham «Xamsa» kabi besh qism, yaʼni besh fasldan iborat: Sharq uchun; Sezgilar; Qora yoʻllar; Qor qoʻynida. Birinchi fasl bevosita ijtimoiy-siyosiy mazmunda-gi sheʼrlar bilan boshlansa, keyingi fasllarda «Uygʻo-nish» toʻplamidagi ikki fasl nomi aynan saqlangan: Sezgilar; Sevgi va bu fasllar qanday nomlanmasin, ularning barchasida dard sirqirab turadi. Bu moʻjaz kitob Turkiston bolalarining yuraklarini jazillatadi. Choʻlpon tasavvurida bir mangu tashnalik, ikki mangu buloq bor. Biri koʻklarga salom bergan togʻlar boshida jannat bulogʻidek koʻz ochgan-u, istibdoddan buzilgan oʻlka boʻylab sirqirab oqayotgan, tomchilari yoshga aylangan buloq. Yana biri boʻlsa – ishq bulogʻi. Choʻlpon yuragidagi mangu tashnalik shu ikki buloq atrofida aylandi, ammo istibdod va hijronda shoʻr yoshlarga aylangan bu buloqlar tashnalikni boʻshirmaydi va bu mangu tashnalik, bu man-gu bezovtalik bizdan tashqarida emas.