Rangin qushcha

Rafiqamning dunyosida yashay turib, Stendal va Fitsjerald yozgan romanlaridagi boy boʻlishni oʻrgudek istagan, boylar-u boyliklar ichida yashagani holda, choʻntagida hemiri ham boʻlmagan qahramonlarni esladim. Menimcha, ularning ham bu hashamdor hayot taʼmini bir bor boʻlsa ham tatib koʻrishga haqlari bor. Avvaliga bu haqda biron roman yozmogʻi boʻldim. Boylikning miqdori, hajmi, qudratining asl maʼnosi, meni oʻrab olgan asilzodalar muhiti haqida qandaydir roman. Bu bor-yoʻgʻi bir necha yil avval umrimni oʻz komiga tortayotgan dahshat-u qashshoqlik, uqubat-u safolatdan uzoq edi. Aynan oʻsha qon hidi anqib turgan xotiralarimni tiriltirish uchun urush payti oʻzim koʻrgan, boshdan oʻtkazganlarimni qoʻshib, bir bolakay haqida roman yozishga chogʻlandim. Yozganlarimda nafaqat mening, balki, millionlab insonlarning qora qushlari oʻz aksini topsin derdim. «Rangin qushcha» aynan mana shu qarordan soʻng dunyoga keldi.