REVIZOR

Nikolay Gogol (1809-1852) – rus yozuvchisi. Rus adabiyotida tanqidiy realizmga asos solgan. Nejin gimnaziyasini tugatib (1828), Peterburgʻga kelgan. Rassomlik qilgan, drama toʻgaraklarida faol qatnashgan, ayrim yumoristik rollarni ijro etib, badiiy ijod bilan ham shugʻullangan. Mahkamalardagi qogʻozbozlik, sansorlik kabi illatlar Gogol uchun boy mavzu boʻldi («Peterburg qissalari, 1830). A.S. Pushkin bilan uchrashuvi (1831) Gogol ijodida burilish yasadi. «Dikanka qishlogʻi oqshomlari» (1831-32) toʻplamiga kirgan hikoya va qissalari («Sorochino yarmarkasi», «Dahshtli asos» va b.) Gogolga shuhrat keltirdi. Bunda Malorossiyaning turmush tarzi, odamlar orzu, axloqi, xalqning yumori, boy afsonalari, urf-odatlari aks ettirilgan. «Mirgorod» toʻplami hamda «Arabeskalar» toʻplamida (1835) shahar hayoti manzaralari «koʻz»dan yosh chiqquncha» kulgi qoʻzgʻatadigan usulda tasvirlanadi. «Taras Bulba» (1835) qissasi ukrain xalqining chet el bosqinchilariga qarshi kurashiga bagʻishlangan. Revizor» (1836) komediyasida Rossiyadagi mansabparastlik, xazinani talon-toroj qilish, poraxoʻrlik va boshqa hayv ostiga olingan. Gogol ijodining choʻqqisi boʻlgan «Oʻlik jonlar» (1842) doston-romanida Rossiyadagi oʻsha davr hayotiga umumiy tavsif berilgan.