SOHIBQIRON

Abdulla Oripov “Sohibqiron” dramasida Amir Temur janglar ichida emas, balki ko‘proq o‘ylar girdobida aks ettiradi. Asarda Temurning murakkab tabiati uning sulton Boyazid, amirlar, o‘g‘illariga munosabatini ko‘rsatish mobaynida yorqin aks etgan. Amir Temur tajribali hukmdor va o‘ychil mutafakkir sifatida davlatni ushlab turuvchi tayanchlarni: “Mo‘l xazina, yagona shoh, yengilmas lashkar”, - deya belgilaydi. Uning jahongirlik tabiati suruvga bitta cho‘pon bo‘lganiday, ‘xalqni ham bir podshoh boshqarishi kerakligi borasidagi qanoatida namoyon bo‘ladi. Dramada jahongirning fuqarolarga munosabati: “Hukmdorlar seva turib fuqarolarni, Umid hamda qo‘rquv ichra saqlashi darkor”, - degan qarashida aks etadi. A. Oripov Temurni hamisha o‘z yo‘lining to‘g‘ri-noto‘g‘riligini aniqlashga urinadigan, bosgan har bir qadami xususida fikr yuritadigan kishi sifatida ko‘rsatadi. Shuning uchun ham, Temurning: “Unutmagil, muzaffarman hadigini uchun”, - degan so‘zlari o‘quvchiga jahongir fikrlash tarzining mantiqiy hosilasiday ta’sir qiladi. Drama bilan to‘liq tanishgan kitobxon Amir Temurning Ahmad Yassaviy bilan uchrashuvi asarning eng ta’sirli lavhalaridan biri ekanligiga amin bo‘ladi. Hazrat Sultonimning: “Ayt-chi, Temur, sen behisob qon to‘kkanmisan?” - degan so‘rog‘iga javob berish jahongirga oson kechmaydi. Sohibqiron islomiy tartiblar o‘rnatish, adolatni qaror toptirish uchun qon to‘kkani haqida o‘ylaydi. Olamni kuch bilan bosib olgandan, odamlar dilini haq so‘z bilan zabt etish to‘g‘riroqligi haqidagi fikr Yassaviy hazratlarining shaxsiyatini ifoda etadi. Xullas, asarda Amir Temur timsoli o‘zi va eli haqida tinimsiz o‘ylaydigan odam sifatida puxta tasvirlangan.