TUSHDA KECHGAN UMRLAR

XX asr ikkinchi yarmi oʻzbek adabiyoti, aniqrogʻi, nasri rivojida Oʻtkir Hoshimovning munosib oʻrni bor. Mustabid tuzum sharoitida adib oʻzining haq soʻzi bilan er orasida eʼtibor qozondi. Yozuvchi oʻz asarlarida hamisha haq gapni aytishga intildi. Shu bois ham ijodkorning hikoya, pyesa, romanlari xalqimizning sevimli asarlari qatoridan oʻrin oldi. Oʻtkir Hoshimovning yana bir xislati, adib hech qachon yolgʻon gap aytmagan, mustabid mafkura, siyosat nogʻorasiga oʻynab vijdonini sotmagan, murosasozlik yoʻliga kirmagan. U oʻtkinchi mayillarga berilmay, soʻz sanʼatining azaliy muammosi – shaxs jumbogʻi, ijtimoiy adolat tuygʻusi bilan qiziqdi. Adabiyot dunyosida „nasrdagi darona“, „nasrdagi shoir“ atamalari bor. Yangi oʻzbek adabiyotida Abdulla Qodiriy bilan Said Ahmad haqli ravishda prozaning shoiri deb nom olganlar. Zamonaviy oʻzbek adabiyotida Oʻtkir Hoshimovni ham nasrdagi shoir, yetuk asarlarini esa nasrdagi qoʻshiq, tarona deb atash mumkin. Ilk qissasi „Choʻl havosi“dan tortib „Daf tar hoshiyasidagi bitiklar“ kitobiga qadar barcha asarlariga xos hurmatli jihat shuki, ular betakror, benazir sirli musiqiy ohang bilan yoʻgʻrilgan. Muallif qoʻlidagi qalam goʻyoki yozmaydi, balki qalami qulogʻidan soʻzlar musiqaga singari quyilib keladi. Uning hikoya va qissalari sheʼrdek, dostondek oʻqiladi, ular yakka sozda chalingan dilrabo kuydek yangraydi, romanlari koʻp ovozli simfoniyani eslatadi, hatto uning badialari, publitsistik maqolalarini oʻqiganda inson koʻngil xazinasining, tuygʻularining xilma-xil jilolari mujassam, oddiy maishiy kechinmalardan tortib ulkan ijtimoiy mushohada-