YOLG'IZLIKNING YUZ YILI

G. G. Markes bu asari haqida: “Yozganlarimning ichidan “Yolg‘izlikning yuz yili” romanini chiqarib, yoqib tashlagan bo‘lardim. Bu kitobni yozganimdan uyalaman, chunki ma’lum sabablarga ko‘ra ko‘nglimdagiday yozishga vaqtim yetmadi”. Lekin asar dunyo bo‘ylab juda mashhur bo‘ldi, chunki Markesgacha yolg‘izlikka olib keluvchi baxtsizlik yoxud baxtsizlikka olib keluvchi yolg‘izlik asosi-da asar yaratilmagan edi. Bu asar 1982-yil “Nobel” mukofotiga sazovor bo‘lgan, “New York Times” gazetasi esa uni butun insoniyat o‘qib chiqishi shart bo‘lgan asarlar qatorida ikkinchi o‘ringa qo‘ygan.Asar uslubi va hayot haqiqatlari mistik epizodlar bilan birlashtirgan bilan ajralib turadi va, asosan, Buendia sulolasining tarixini, uning uzoq davr ichidagi yolg‘izligini va inson psixologiyasini ko‘rsatadi. Asardagi voqealar Makondo shahri atrofida ro‘y beradi va bu shaharning paydo bo‘lishi, bu yerda yashovchi odamlarning hayoti, ularning orzulari va fojialarini qamrab oladi. Asar dastlab Makondoning barpo qilinishi va Buendia oilasining ilk a’zolari haqida hikoya qiladi. Ursula Iguaran va Xose Arkadio Buendia o‘rtasidagi qarindosh nikohi adibning asarlaridagi asosiy mavzulardan biri bo‘lib, ularning farzandlari – Aureliano, Xose Arkadio va Amaranta – hayotlari ham dramatik voqealar bilan to‘la. Syujet bora-bora fuqarolar urushiga ulanadi. Aureliano Buendia konservatorlarga qarshi kurash olib borishadi va natijada oilaviy fojia yanada chuqurlashadi. Aureliano otasi Xose Arkadio Buendianing fojiayli taqdiri bilan bog‘liq holda o‘z shaxsiy hayotini ham yo‘qotadi. Romanning asosiy mohiyati – yolg‘izlikdir: har bir qahramon o‘z yolg‘izligini his etadi va bu holat ularning taqdiriga ta’sir ko‘rsatadi.Shuningdek, asarni o‘qir ekansiz, “Avlodning birinchi vakilini daraxtga bog‘lab qo‘yishadi, avlodning so‘nggisini chumolilar yeb bitiradi” degan mudhish bashoratga duch kelasiz. Xo‘sh ushbu bashorat amalga oshmadimi? Buni asarni o‘qish davomida bilib olasiz.