ZAHARLI HAYOT YOXUD ISHQ QURBONLARI

Maʼrifatparvar shoir va yozuvchi Hamza Hakimzoda Niyoziy 1915-1916-yillarda nashr etilgan «Milliy ashulalar» uchun milliy sheʼrlar majmuasi, «Oq gul», «Qizil gul», «Sariq gul» kabi sheʼriy toʻplamlarida va «Yangi saodat» kabi nasriy asarlarida oʻzining jadidlarga xos gʻoyalarini ilgarisurgan. Hamza shu davrda yozilgan «Yigʻla, Turkiston», «Oqibatsiz Turkiston», «Vatandoshlarimga xitob», «Dardiga darmon istamas» kabi sheʼrlarida xalqning «ruhsiz tandur, xanjar ursa qoni sochulmas» holiga kelganligidan oh-zor chekadi, uni xurofot va jaholat botqogʻidan chiqib, taraqqiy etgan xalqlar qatoridan oʻrin olishga daʼvat etadi. SHuningdek, «Ilm hidoyati», «Normuhammad domlaning kufr xatosi», «Oʻch» va «Zaharli hayot», «Boy ila xizmatchi», «Kim soʻgʻri», «Tuhmatchilar jazosi», «Maysaraning ishi», «Paranji sirlari» kabi ilk dramalarida ham zulm va xurofotdan xalos boʻlishning birdan-bir yoʻli maʼrifatdadir, degan fikrni olgʻa surishga harakat qiladi.