Boʻgʻdoyzor oralagan soʻqmoqlar

Inson tabiatan optimist xilqat. Tugʻilishdan tortib tashlangan har bir qadamning oxir-oqibat qayerga olib borishini bilgan holda tushkunlikka tushmaydi. Har lahzani qurayi bilan qarshi oladi. Kurashib, yengib yashaydi. Aks holda hayotning zalvorli uni ezib tashlashi va ruhon tushkunlikka tushirib, yashashdan bezdirishi va hayotini barbod etishi va bundan avlodlar bardavomligi barham topishi hech gap emas. Ulugʻ faylasuf Mirzo Bedilning “Bu shodliklar bari gʻamdan yaralgan, asal birla zahar hamdam yaralgan” degan misralarida shunga ishora bor. Yaʼni, shodlik bilan gʻam barobar yuradi. Inson oʻz hayotini nima bilan tugashini aniq bilgani holda, gʻam botqogʻiga botib qolmaydi. U gʻamlar orasidan shodlik topadi. Yozuvchi Oʻroz Haydarning “Bugʻdoyzor oralagan soʻqmoqlar” asari ana shunday kayfiyat bilan boshlanadi. Nimaligim bu qadar dard asos qahramonini maʼlum bir muddat tushkunlikka soladi. Uning koʻziga dunyo qorongʻu. Oʻz jonini emas, oilasini, farzandlari taqdirini oʻylaydi. Bunday tushkun pallada uning atrofidagi odamlar, birinchi navbatda, oʻzining jufti haloli yordamga keladi. “Oʻzingizni tuting, doʻxtir degani xudomas, doʻxtirning aytgani oʻng kelganida, qishloqdashingiz Misha (Mixlivoy) buva bundan yigirma besh yil avval yorugʻ olamga begana boʻladi” deya dashnom beradi. Uning daldalasi oʻziga xos; dashit aytilining sodda, toʻpori ishonch va umid bilan aytilgani soʻzlar tizimida kuchli taskin ifodasi bor.