ERK

Pirimqul Qodirov “Erk” qissasida Toshkentda 1966-yilda boʻlgan zilzila va keyingi holatlar: shaharni qayta tiklash, zamonaviylashtirish va metro qurish jarayonlari bilan birga oila qurish borasida oʻz fikrlarini ham bayon etgan. Asarning asosiy qahramonlari – Sattor va Roziya obrazlarida hozirgi kun uchun ham dolzarb boʻlgan muammoni, yaʼni oila qurishda ikki yoshning dunyoqarashi eʼtiborga olmaslikning oqibati qanday boʻlishini koʻrsatadi. Oiladagi asosiy mustahkam tayanch er-xotinning biri-biriga boʻlgan mehr-muhabbati ekanligi, agar mehr-muhabbat boʻlmas ekan, bu oilaning kelajagi bosh berik koʻchaga kirib qolishini taʼkidlaydi. Sattor toʻylagan va 4 yoshli farzandi bor. Roziya hali turmushga chiqmagan. Lekin bir tasodif tufayli ular uchrashadi va biri-biriga mehr qoʻyadi. Xoʻsh, Sattor uylanganligi va farzandi borligini Roziyaga aytadimi? Sattorning xotini Oyishaxonga bu munosabatlar qanday taʼsir koʻrsatadi? Sattor kimni tanlaydi: oilasinimi yoki Roziyanimi? Asarni oʻqish davomida bu savollaringizga javob topasiz. Adibning "Ilinj" hikoyasida ikkinchi jahon urushiga ketgan erini o'ttiz yildan buyon kutayotgan, boshqa turmush qurmay farzandlarini o'stirgan ayol — Iqbol xola obrazi yoritiladi. Hatto farzandlari otasi halok boʻlgan joyga borib kelib, haqiqatni aytishganda ham Iqbol xoladagi bu ilinj yoʻqolmaydi. Eshik har taqillaganda ham Iqbol xoladagi bu ilinj yoʻqolmaydi? deyshan har qanday kitobxonning koʻziga yosh keltiradi. Pirimqul Qodirov "Jon shirin" qissasida Sobiq Ittifoqning paxtadan koʻp hosil olish maqsadida kimyoviy dorilar sepishi va bu tufayli yuzaga kelgan mashʼum hodisalar tilga olinadi. Shuningdek, oʻsha davrning illatlaridan biri – moddiy boylikning inson qadridan ustun qoʻyilishi qanday oqibatlarga olib kelganligi yorqin obrazlarda tasvirlangan.