GEKLBERRI FINNING BOSHIDAN KECHIRGANLARI

AZIZ KITOBXONLAR! Bu lingvistikada ushbu kitob Amerika Qoʻshma Shtatlarida yashab ijod etgan adib – MARK TVEN (haqiqiy ismi Semyuel Lengxorn Klemens) (1835-1910) qalamga-mansub “The Adventures of Huckleberry Finn” romanining rus tili orqali ingliz tilidan rus tiliga Nina Daruzes “Приключения Гекльберри Финна” nomi bilan tarjima qilgan) asosida ona tilimizga tarjimon Odil Rahimiy tomonidan “Geklberri Finning boshidan kechirganlari” nomi ostida tarjima qilingan koʻrinishidir. Shuni bilingki, badiiy tarjima ilmiy qilish (ayniqsa, turkiy tillarga murakkab boʻlgan idean tilini tarjima qilish) shu qadar hayotdan yozish bilan teng mayin chilliki ega. Shu tillar iboralari, soʻzlari, jumlalarini yoki maʼno-qotamalarni maromiga yetkazib tarjima qilish juda mushkul ish hisoblana-di. Chunki bunda tarjimondan bevosita eng kamida ikkita tilda mutaxassis boʻlish, shuningdek, oʻsha til egalari – xalqning turmush-tarzi, etnografiyasi-ni madaniyatini va tarixini mukammal bilish talab etiladi. Shuning uchun ham boshqa mahshar tarjimonlarimiz kabi Odil Rahimiy ustoz ham doimo xalqimizning tahsin-u tashakkuriga sazovor boʻlgan. Ushbu asar bevosita “Tom Soyerning sarguzashtlari” asarining bevosita davomi boʻlib, unda asosan Tom Soyerning oʻrtogʻi Geklberri Finning va qochoq qora tanli qul Jimning sarguzashtlari bayon etiladi. Taʼqibdan qochib dis sipor yovvoyi Missisipi qirgʻoqlari sari gʻarob sarguzashtlarida joʻnaydilar. Va bu qahramonlarni nihoyatda koʻp ayrim sarguzashtlar va qahramonlar kutadiki ular bundan boshqa yana koʻpgina hikoyalarga asos boʻlishi mumkin. Aytishga ijozatingizni soʻrayman, Mark Tven yashagan davrdagi amerika hayotining yetuk ijtimoiy yangidi, maʼnaviyat va ijtimoiy manfaatlarshvili va shafqatsizlik bilan yomon-yomon mavjudligiga va Geklberri Fin bilan qochoqdagi qulning hayotiga doʻstligiga guvoh boʻlasiz. Ushbu kitob ilk bor oʻzbek tilida 1960-yildan boshlab chop etila boshlangan. Bu davrdagi nashrlarda ayrim soʻz va jumlalarning maʼnosi esa, oʻsha paytdagi ayrim nashrlarda ayrim soʻz va jumlalarning maʼnosi oʻzgarib ketgan edi. Bu holat bilan biz tarjimonlarni yoki oʻsha davr nashriyoti xodimlarini ayblamaymiz. Faqat hozirgi davr kitobxonlarining talabi va ehtiyojlariga asosan asar tahrirga tortildi va uning gʻoyaviy mazmuni yanada chuqurlashtirildi.