JAZIRAMADAGI ODAMLAR

Ist’dodli yozuvchi Luqmon Boʻrixonning “Jaziramadagi odamlar” romani bebahod zargʻarlik kitobxon qalbini zabt etadi. Unda ovloq choʻl qishlogʻidagi qoʻylarunning kechinmalari goh kulgili, goh maʼyus ohanglarda ifoda etilgan. Asarning gʻoyat goʻzal va jozibali badiiy tili beixtiyor oʻziga rom qiladi. Romanning bosh qahramoni – Lolaxon ovloq choʻl qishlogʻiga kelin boʻlib tushgan. Lolaxonning achchiq qismati hech bir kitobxonni befarq qoldirmaydi. Sevgi-sadoqat, xiyonat va nafrat kabi mangu tugʻyonli yozuvchi oʻziga xos uslubda tasvirlangan. Qochqinlikdagi bu romanda toʻla-toʻkis salbiy yoki mutlaqo ijobiy obraz yoʻq. Asardagi har bir obrazning xatolari bilan birga fazilatlari ham borligi romanning yanada taʼsirchan boʻlishiga olib kelgan. Muallif oʻtgan asrning eng ogʻriqli davrini kichik obraz – Samad tilidan hikoya qilgan. Har qanday davrda ham inson qadr-qimmati, shaxsiyati, oriyati hamma narsadan ustun boʻlishi lozimligini, aks holda insonlar oʻrtasidagi axloqiy munosabatlar barbod boʻlishi mumkinligini Lolaxon timsoli orqali anglatgan. Adib Lolaxonning taqdiri va oʻzlashtirilgan yer misolida inson tabiatini sunʼiy-lashtirishga urinishning fojiaviy oqibatlarini ochib bergan. Ayrim insonlarning tomirida qon boʻlib oqayotgan soxtalik, riyokorlikni ayovsiz fosh qiladi.