Jinoyat va jazo

Roman 1866-yilda yozilgan. Inson kechinmalarining eski va yangisi boʻlmaganidek, tuygʻular birlamchi boʻlgan asar ahamiyatli ham yoʻqolmaydi. Mazkur roman ayni shu fikrning isbotidir. Asarni nashr etishdan maqsadimiz, bugungi kitobxonlarimizni oʻz davrida shuhrat qozongan asar – talaba hayotidan ayanchli drama bilan tanishtirishdir. «Kambagʻallik ayb emas, biroq yoʻqchilik – illat. Birinchisida inson tugʻma fazilatlarni saqlab qoladi, ammo yoʻqchilikda ularni hech qachon va hech kim saqlab qola olmaydi», asardagi personajlaridan biri bosh qahramonga bu gapni hayotiy misollar asosida izohlab beradi. Universitetning sobiq talabasi boʻlgan Raskolnikov esa bu gapdan taʼsirli xulosa chiqara olmaydi. Natijada, yoʻqchilikdan qutulish, tezda boyib ketish va yuqori mavqeyiga ega boʻlish maqsadida aql bovar qilmaydigan jinoyat sodir qiladi. Fojiali jihati – qahramon oʻz jinoyatini oqlaydi. Ammo hayot qonunlari adolatli – jinoyatni jazosiz qolishiga imkon bermaydi. Ruhiy jazo jinoyatchini oʻz aybiga iqror boʻlishga majbur etadi. Romanda mudhish qotillikning uzluksiz uqubatlari bilan birga goʻzal muhabbat tasviri ham borki, u kitobxon qalbinini bextiyor junbishga keltiradi.