Lolazor

Bugungi kun kitobxoni kutgan asar - “Lolazor” nihoyat, qoʻlimizga yetdi! Garchi romaning ilk nashri oʻtgan asrning soʻnggi oʻn yiligiga toʻgʻri kelsa-da, u oʻquvchilar “toʻymagan” asarlardan biri hisoblanadi. Nega? Sabab oddiy - asar voqealari ayni kunimiz-dan, biz yashayotgan jamiyat “sir”laridan soʻzlaydi. Mutolaa davomida qahramonning umr yoʻli, faoliyati bilan tanishasiz. Bu yoʻlning dastlabki qadamidan to soʻngiga qadar uquvchi asosiy obrazlardan biri - Yaxshiboyevga hamroh boʻladi. Yana bir oshno bilan doʻst tutinadi. Lekin birda hamfikr boʻlsa, birda ularga qarshi chiqadi. Qarshi chiqish bilan esa tabi-iykki, oʻquvchi vaziyatni oʻzgartirmaydi, aksincha, Oshnoning oshiq-ishqiga, Yaxshiboyevning shogirdiga, hatto Qurbonoyning fojiasiga aylanadi. Boshqa yoʻl yoʻq - istamagan holda oʻquvchi oʻzining sobit qaraydi. Yana bir ahamiyatli jihati, mutolaa jarayonida asar qahramon-lariining ismi shunchaki tanlanmaganligi tubida boʻlasiz. Hatto Hoʻp shoʻrgilardiga murojaat qilar ekan, ularning familiya-sini ism oʻrnida ishlatishi bejiz emasligiga amin boʻlasiz. Boshqaruvchi inson, kim boʻlishidan qatʼi nazar, hokimiyat te-pasiga kelar ekan, u dastlab olijanoblik va fidoyilikni maqsad qiladi. Borgan joyini bogʻ qiladimi, gulzor qiladimi, lolazor qiladimi yoki umuman hech narsa – bunisi endi boshqa masala. Asar soʻngida kitobxon chuqur mulohaza choʻmadi, bir soʻz bi-lan aytganda, mutolaadan kim nimani olsa, shuni topadi.