QALB BESABRLIGI

«Kitob har qanday bilimning joni va yuragi, har qanday fanning ibtidosidir», deb ta’kidlagan edi Stefan Tsveyg. S.Tsveyg ayni shu nuqtai nazarga tayangan holda ijod qilgan mashhur yozuvchilardan hisoblanadi. Ezgulik, insonparvarlik, pokiza va fidoyilarcha ishq-muhabbat tuyg‘ulari uning asarlarida yuksak mahorat bilan tarannum qilingan. «Qalb besabrligi» romanida kelishgan leytenant Gofmiller bilan boy xonadonning qizi Edit muhabbati tasvirlangan. Yosh leytenantning samimiy lutf va iltifotlari mehrga tashna Editning qalbida rasmana muhabbat chechaklarini gullashiga olib keladi. Biroq irodasi zaif yigitining sustkashligi, adib ta’biri bilan aytganda, halokatli mehru shafqatli Editning ko‘ngli qolishiga, oqibatda bevaqt nobud bo‘lishiga sababchi bo‘ladi. Gofmiller-chi? Qizning o‘limi uni qanday ta’sir qiladi? «Hamonki vijdonni yoda tutar ekan, hech qanday gunoh, unutilishini ham yo‘qotmagan bo‘lsa, albatta – uni topadi: insonlar taqdiri haqida necha martalab hikoya qilishga uringan kimsaga esa o‘z taqdirini ham so‘zlab berish uchun ko‘pchilik doimo tayyor. Bu voqeani ham menga so‘zlab berishgan va uni deyarli o‘zgarishsiz sizga yetkazmoqdaman. Venaga so‘nggi marta kelganim o‘sha oqshom ish ko‘pligidan xorib-charchab shahar chetidagi bir res-toranni izlab topdim: axir, mana shu ovloq joy-larda odam kam bo‘ladi-da! Ammo zalga kirib, yanglishganimni anglab, azobog‘ich pushaymon bo‘l-dim. Dastlabki stolning o‘zidayoq bir tanish...