Telba

Eʼtiboringizga havola etilayotgan roman – «Telba»ni turli millatga mansub minglab, millionlab kitobxonlar sevib mutolaa qiladilar. Nashriyotimiz tomonidan taqdim etilayotgan bu yirik asar 35 yillik tanaffusdan soʻng oʻz oʻquvchilari bilan qaytadan diydor koʻrishdi. Asarning qimmati nimada? Nima uchun «Telba»ni oʻqigan kitobxon daho ijodkor – Dostoyevskiy ijodiga qayta murojaat qilishga oʻzida kuchli maʼnaviy ehtiyoj sezadi? Kitob qahramoni telba, sarson-boʻlgani holda oʻquvchini qaysi jozibasi bilan oʻziga tortadi? Javoblar bisyor. Hamma zamonlarda boʻlgan, hamma zamonlarda uchraydigan – manfaatparast, boylikka mukkasidan ketgan johillar orasida yashab, insoniylik mohiyatini saqlab qolgan, odamlarga hamisha hamdard boʻlolgan, buyuk qalbi bilan yashagan knyaz Mishkin (telba); hayotining oʻta murakkab va mushkul damlarida zohiran juda goʻl va zaif koʻringan qahramonimizga qalban muhtojlik sezgan Nastasya Filippovna, Aglaya kabi asarning tayanch qahramonlari mutolaa yakuniga qadar oʻquvchining diqqat markazida turadi. Romanning yozilganiga yuz ellik yilga yaqin fursat oʻtgan boʻlsa-da, undagi azibiy poklashga boʻlgan daʼvat, tuygʻularni eʼzozlash, har qanday sharoitda ham oʻzligini yoʻqotmasdan yashash kerakligi haqidagi taʼkidlar, fikrlar kitobni mutolaa qilgan har bir oʻquvchi uchun yangilik boʻlib qolaveradi.