Zimbabvedagi giperinflyatsiya haqida
🇿🇼 Yuz trillion dollarga nima beradi? Bir martalik avtobus chiptasi xolos, desam hayratlanmang. 20 yilcha oldin Zimbabvedagi iqtisodiy ahvol shunaqa edi.
📊 2008-2009-yillarda Zimbabve giperinflyatsiyani boshdan kechirdi. Muomaladagi pullarning qadrsizlanish darajasi bir oyda 79,6 milliard foizni tashkil etdi.
📄 Giperinflyatsiyaning qator sabablari bor edi: muvaffaqiyatsiz “Yer islohoti”, Kongo urushidagi ishtirok, Markaziy bank mustaqilligini yoʻqotishi va tashqi qarzni yopish ilinjida toʻxtovsiz pul bosib chiqarish.
📉 Ahvol shu darajaga yetdiki, mamlakatda 100 trillion Zimbabve dollari muomalaga kiritildi. Ammo uning real qiymati 40 AQSH senti atrofida edi xolos.
📈 Hukumat pul qadrsizlanishini yashirish va hisob-kitobni oshirish uchun bir necha bor denominatsiya qilishga majbur boʻlgan. 2006-yilda kupyuralardan 3 ta, 2008-yilda 10 ta, 2009-yilda 12 ta nol olib tashlangan.
💲 Afsuski, 2009-yilda Zimbabve milliy valyutasidan voz kechishga majbur boʻldi. Mamlakatda pul muomalasi asosan AQSH dollari va Janubiy Afrika rendida olib boriladigan boʻldi.
🔅 2024-yildan buyon oltin zaxiralariga asoslangan Zimbabwe Gold (ZiG) kupyuralari muomalaga kiritildi. Va nihoyat bugungi kunga kelib, qariyb 30 yil deganda birinchi marta Zimbabveda yillik inflyatsiya darajasi bir xonali songa — 4.1 foizga tushdi.
